Hormonalne środki antykoncepcyjne to jedna z najpopularniejszych metod antykoncepcji, ale czy wiesz, że ma również wpływ na gospodarkę hormonalną kobiet? Z tego artykułu dowiesz się jak działają tabletki antykoncepcyjne oraz jak bezpiecznie je odstawić?
Jak bezpiecznie odstawić tabletki antykoncepcyjne?
Doustna antykoncepcja hormonalna oparta jest na dwóch grupach związków:
- estrogenach (podstawowym wykorzystywanym estrogenem jest etynyloestradiol),
- progestagenach (na które składa się kilka związków m.in. pochodne noretindronu, lewonorgestrelu, bądź spironolaktonu).
Antykoncepcja hormonalna zapobiega ciąży w kilku mechanizmach, głównie poprzez zahamowanie owulacji.
Składnik progestagenny zapobiega wzrostowi LH co uniemożliwia uwolnienie komórki jajowej, hamuje perystaltykę jajowodów i zagęszcza śluz szyjkowy.
Składnik estrogenny hamuje wydzielanie FSH, co zapobiega dojrzewaniu pęcherzyka dominującego i pogłębia efekt działania progestagenów.
Jak pewnie rozumiesz antykoncepcja mocno ingeruje w Twój organizm. Jak odstawić tabletki antykoncepcyjne, aby było to bezpieczne? O tym przeczytasz w dalszej części artykułu.
Przygotowanie do odstawienia tabletek antykoncepcyjnych
NagÅ‚e odstawienie tabletek antykoncepcyjnych – czy to dobry pomysÅ‚? Niekoniecznie. Aby bezpiecznie odstawić tabletki antykoncepcyjne:
- uzupeÅ‚nij niedobory – witaminy z grupy B (w tym B12, B9, B6), witaminy C, selenu, cynku, tyrozyny, magnezu. Możesz skorzystać z moich gotowych jadÅ‚ospisów,
- wesprzyj wÄ…trobÄ™ – z pomocÄ… przyjdzie dieta i suplementacja,
- wykonaj badania kontrolne i nie zapominaj o tarczycy (estrogeny powodują zwiększenie ilości białka wiążącego tyroksynę, przez co zostaje mniej wolnych hormonów tarczycy dla komórek),
- rozważ probiotykoterapię,
- kontroluj ciÅ›nienie tÄ™tnicze – przeprowadzone badania sugerujÄ…, że stosowanie antykoncepcji może zwiÄ™kszać ryzyko nadciÅ›nienia tÄ™tniczego.
Takie przygotowanie pomoże Ci zmniejszyć skutki odstawienie tabletek antykoncepcyjnych.
Konsultacja z lekarzem przed odstawieniem tabletek
Decyzję o odstawieniu antykoncepcji hormonalnej należy podjąć samodzielnie. Natomiast w przygotowaniu do odstawienia może pomóc Ci doświadczony lekarz lub dietetyk. Jeśli jednak chcesz poradzić sobie sama, to podstawą do bezpiecznego odstawienia antykoncepcji hormonalnej będzie mój ebook: Jak przygotować się do odstawienia tabletek antykoncepcyjnych!
Metody odstawienia tabletek antykoncepcyjnych: stopniowe czy nagłe?
Metodę odstawienia antykoncepcji powinnaś omówić ze swoim lekarzem. Jeśli zdecydujesz się na inną hormonalną metodę zapobiegania ciąży, to nie podejmuj pochopnej decyzji, bo skutki uboczne antykoncepcji najczęściej występują w pierwszych 3-4 miesiącach jej stosowania.
Jeśli chcesz odstawić tabletki np. ze względu na zaburzenia hormonalne, to przygotuj się do tego! Zaplanuj ten proces na 3-4 miesiące wcześniej, aby zminimalizować skutki uboczne antykoncepcji.
Zmiany w organizmie po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Antykoncepcja hormonalna to spora ingerencja w Twój organizm. Czy wiesz jakich skutków ubocznych odstawienia tabletek możesz się spodziewać?
Równowaga hormonalna po odstawieniu tabletek
Jeśli Twoje ciało było w idealnej równowadze, to po odstawieniu tabletek Twój cykl powinien wrócić do prawidłowego funkcjonowania dosyć szybko. Natomiast jeśli antykoncepcja miała być lekiem na Twoje zaburzenia hormonalne, to tutaj może być problem. Wiesz, że tabletki nie leczą zaburzeń hormonalnych? Po odstawieniu tabletek dawne dolegliwości mogą wrócić, a nawet pojawić się inne objawy!
Objawy po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Do najczęstszych skutków odstawienia antykoncepcji hormonalnej należą :
- wypadanie włosów,
- zaburzenia hormonalne,
- trÄ…dzik,
- brak energii,
- niedobory pokarmowe.
Mam nadzieję, że teraz rozumiesz jak ważne jest przygotowanie do odstawienia tabletek antykoncepcyjnych.
Zaburzenia cyklu po odstawieniu tabletek
Wiele kobiet skarży się na zaburzenia cyklu po odstawieniu tabletek. Nie ma co się dziwić, w końcu Twój organizm był przygotowany na dawkę hormonów co miesiąc. Zastanawiasz się jak jak wywołać okres po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych? Po pierwsze daj sobie czas, zadbaj o odżywczą dietę, włącz suplementację i odpoczywaj. Pamiętaj, aby regularnie się badać.
Ciąża i płodność po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Masz plany związane z macierzyństwem i zastanawiasz się jak antykoncepcja wpływa na Twoja płodność? Koniecznie przeczytaj ten rozdział!
Odstawienie tabletek a płodność: jak szybko można zajść w ciążę?
Przeprowadzone badania sugerują, że po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych do zapłodnienia dochodzi średnio po 3-6 miesiącach. Te dane dotyczą oczywiście kobiet zdrowych. Jeśli przed antykoncepcją miałaś zaburzenia hormonalne, to po odstawieniu tabletek ten czas może być dłuższy.
Badania po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych: co warto sprawdzić?
Odstawiłaś antykoncepcję i odczuwasz jej skutki uboczne? Oto lista badań, które warto wykonać:
- morfologia,
- witamina B12 (jeśli masz możliwość, to kwas metylomalonowy),
- kwas foliowy,
- homocysteina,
- próby wątrobowe,
- gospodarka żelazowa: żelazo i ferrytyna,
- gospodarka glukozowo-insulinowa: glukoza i insulina,
- trójka tarczycowa: TSH, ft3 i ft4,
- lipidogram.
Jeśli nadal bierzesz hormony i zastanawiasz się jakie badania zrobić po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych, to lista jest praktycznie ta sama. Twój lekarz lub dietetyk może Cię poprosić o rozszerzenie badań na podstawie wywiadu medycznego.
Planowanie ciąży po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej
Planujesz ciążę po odstawieniu tabletek? Powinnaś się do niej dobrze przygotować. Twoje niedobory pokarmowe mogą mieć wpływ na rozwój płodu. Poza dietą zadbaj o obowiązkową suplementację kwasu foliowego najlepiej w formie zmetylowanej.
MiesiÄ…czka i cykl miesiÄ…czkowy po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Odstawiłaś tableki i nie masz okresu? Czy wiesz dlaczego tak się dzieje? Za chwile postaram się rozwiać te pytania.
MiesiÄ…czka a odstawienie tabletek antykoncepcyjnych
Po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych organizm musi wrócić do normalnego funkcjonowania. Pierwsze krwawienie, które wystąpi, to krwawienie z odstawienia. A powrót miesiączki powinien nastąpić od następnego cyklu. Czasami zdarza się, że naturalna miesiączka wraca dopiero po kilku miesiącach od odstawienia tabletek.
Brak okresu po odstawieniu tabletek: kiedy powinnam się martwić?
Jak już wiesz organizm musi wrócić do równowagi po odstawieniu tabletek. Jeśli naturalna miesiączka nie wystąpuje w ciągu 6 miesięcy po odstawieniu antykoncepcji, to skonsultuj się z lekarzem.
Cykl miesiączkowy po odstawieniu tabletek: co można oczekiwać?
Po odstawieniu tabletek Twój cykl powinien wyglądać tak jak przed ich stosowaniem. Możesz się spodziewać objawów towarzyszących menstruacji.
Przeczytaj: Bolesne miesiÄ…czki – przyczyny, objawy i skuteczne metody leczenia
Skutki uboczne i dolegliwości po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Do najczęściej zgłaszanych skutków ubocznych antykoncepcji zalicza się:
- bóle głowy,
- plamienia,
- nudności,
- przyrost masy ciała,
- tkliwość piersi.
Już wystąpienie tych objawów u części pacjentek powoduje odstawienie antykoncepcji. A jakich skutków możesz się spodziewać po odstawieniu tabletek? Są to m.in:
- niedobory pokarmowe,
- osÅ‚abienie fizyczne – antykoncepcja hormonalna może być zwiÄ…zana z niedoborem serotoniny w mózgu,
- gazy i wzdęcia.
Zmiany trądzikowe i wypadanie włosów po odstawieniu tabletek
Po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych możesz zaobserwować wystąpienie zmian trądzikowych. Przyczyną takich objawów jest wpływ androgenów (m.in. testosteronu) na gruczoły łojowe. Aby złagodzić te zmiany powinnaś wdrożyć zalecenia diety przeciwzapalnej i ograniczyć przetworzoną żywność. Z pomocą może przyjść suplementacja m.in:
- oleju z wiesiołka,
- cynku,
- inozytolu.
Kolejnym problemem, który możesz napotkać to wypadanie włosów. Przyczyną również może być nadmiar androgenów lub wcześniej wymienione niedobory pokarmowe. Pamiętaj, aby w Twojej diecie nie zabrakło:
- żelaza,
- cynku,
- witaminy B12,
- białka.
Zaburzenia nastroju i wpływ na libido po odstawieniu antykoncepcji
Badania naukowe wskazują, że kobiety, które stosują doustną antykoncepcję hormonalną mają o 20% większe ryzyko depresji. Wyższym ryzykiem cechują się kobiety z depresją w wywiadzie rodzinnym. Przypuszczalnie w tej grupie ryzyko depresji dodatkowo podnosi wysoki wskaźnik progesteronu w stosunku do estrogenów w tabletkach antykoncepcyjnych.
Wpływ tabletek antykoncepcyjnych na libido jest niejasny. Sugeruje się, że za obniżone funkcje seksualne może odpowiadać wpływ antykoncepcji na stężenie testosteronu. Mimo, że badania nie są jednoznaczne, to każda kobiet powinna indywidlanie ocenić jakie skutki uboczne odczuwa podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej.
Jak siÄ™ przygotować do odstawienia tabletek antykoncepcyjnych – dieta, suplementacja i styl życia
Chcesz odstawić tabletki antykoncepcyjne i nie wiesz jak się do tego przygotować? Oto kilka najważniejszych zasad:
- Uzupełnij niedobory (jedz m.in. owoce, warzywa, dobrej jakości mięso, pełnoziarniste produkty zbożowe, orzechy),
- Zadbaj o sen i regeneracjÄ™,
- Kontroluj swoją masę ciała,
- Wykonaj badania kontrolne,
- Wesprzyj wÄ…trobÄ™,
- Rozważ probiotykoterapię (doustna i/lub dopochwową),
- Omów z lekarzem lub dietetykiem suplementację.
Bezpieczne odstawienie tabletek antykoncepcyjnych krok po kroku opisałam w moim ebooku!
Bibliografia
- Ilana B. Ressler, MD, Tarun Jain, MD. ,,Odwracalne metody antykoncepcji: wpływ na przyszłą płodność’’
- Śmiech A., Rabe-Jabłońska J. ,,Zaburzenia psychiczne związane z antykoncepcją hormonalną’’
- Lech M. M. ,,Czy antykoncepcja hormonalna może być czynnikiem sprzyjającym zwiększeniu masy ciała u kobiet?’’
- Szczechowiak K., Kawęcka-Janik E., Zalewski M., Hańczyc P. ,,Rola diety w doustnej antykoncepcji hormonalnej’’
- Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące przyczyn braku skuteczności antykoncepcji hormonalnej. 2011
- Liu H, Yao J, Wang W, Zhang D. Association between duration of oral contraceptive use and risk of hypertension: A meta-analysis. J Clin Hypertens (Greenwich). 2017 Oct;19(10):1032-1041. doi: 10.1111/jch.13042. Epub 2017 Jun 13. PMID: 28612347; PMCID: PMC8030990.
- Wolski H. ,,Wybrane aspekty działań niepożądanych złożonej doustnej antykoncepcji hormonalnej’’
- Liu H, Yao J, Wang W, Zhang D. Association between duration of oral contraceptive use and risk of hypertension: A meta-analysis. J Clin Hypertens (Greenwich). 2017 Oct;19(10):1032-1041. doi: 10.1111/jch.13042. Epub 2017 Jun 13. PMID: 28612347; PMCID: PMC8030990.
